LEEUWARDEN - De 200 km lange Elfstedentocht op de schaats, georganiseerd door de vereniging De Friesche Elfsteden, bestaat 2 januari 2009 officieel honderd jaar. De eerste georganiseerde schaatstocht vond 2 januari 1909 plaats; de laatste 4 januari 1997. Toen legden bijna 17.000 mensen de 200 km lange route af binnen de gestelde tijd: aankomst voor twaalf uur ’s nachts. Wedstrijdschaatsers doen er bij gunstige weersomstandigheden nog geen zeven uur over; recreatieschaatsers hebben 18 uur de tijd. Sinds 1985 mogen ook vrouwen meedoen. Klasina Seinstra uit Luxwoude won in 1997 bij de dames met een tijd van 7 uur en 49 minuten. Bij de heren was de agrariër Henk Angenent
Elfstedenkruis en oorkonde
Vanaf het jaar 1909 tot heden zijn er in totaal 56.314 zilveren Elfstedenkruisjes uitgereikt. Deze medaille kan alleen verkregen worden door de gehele Elfstedentocht uit te schaatsen binnen de gestelde tijdslimiet. Zij die de tocht met de fiets, auto, motor, brommobiel, te voet, per boot of anders hebben afgelegd in het kader van een Elfsteden-arrangement, krijgen op vertoon van een volle stempelkaart een op naam gestelde oorkonde van het bureau voor toerisme.

Foto: Het felbegeerde Elfstedentochtkruisje
Het feit dat Friesland elf steden heeft, is toeval. De stadsrechten werden namelijk in de Middeleeuwen verleend en de steden die na 1500 tot ontwikkeling kwamen, kregen geen stadsrechten meer. In Friesland werden de rechten dus aan de elf bekende steden verleend.
De volgorde van de elf Friese steden die aangedaan worden tijdens de Elfstedentocht op de schaats is:
1. Leeuwarden (Ljouwert)
2. Sneek (Snits)
3. IJlst (Drylts)
4. Sloten (Sleat)
5. Stavoren (Starum)
6. Hindeloopen (Hylpen)
7. Workum (Warkum)
8. Bolsward (Boalsert)
9. Harlinger (Harns)
10. Franeker (Frentsjer)
11. Dokkum (Dokkum)
Uiteindelijk moeten de schaatsers weer in Leeuwarden terugkeren. De finish is op het ijs in de Bonkevaart, parallel aan de Groningerstraatweg ten oosten van Leeuwarden.
Nijdam© hoopt als fabrikant van onder meer schaatsen dat het 100-jarige jubileum ingeluid kan worden met een feestelijke en winterse elfstedentocht. Dit zou niet alleen een feestelijke bekroning zijn op het eeuwfeest van de Elfstedentocht, maar ook voor de vele schaatsfanaten in ons land. Daarnaast zullen schaats- en sportwinkels ook een goede verkoop genereren; kortom het schaatsijzers snijdt dan aan vele kanten.
Bron: Friesland Holland